Oman – In de achteruitkijkspiegel zie ik de Grand Mosque, een van de grootste moskeeën ter wereld, steeds kleiner worden. We laten de hoofdstad Muscat achter ons en trekken verder, het ongerepte binnenland in. Dwars door het woestijnlandschap rijden we, met om ons heen niets anders dan zand en rotsformaties in vijftig tinten bruin.
Oman is, ruim twintig miljoen jaar geleden, ontstaan door erupties van vulkanen in zee, en bestaat volledig uit oud vulkanisch gesteente. Na een tijdje verschijnen aan de horizon de pieken van het Hadjargebergte, met onze bestemming voor vandaag: Jebel Shams. We verlaten de snelweg, volgen een kronkelige weg langs een droge rivierbedding en slaan dan af, een onverhard pad op. Hier begint onze offroad-tocht.
We passeren de kleinste dorpjes, soms niet meer dan twee of drie huizen, en daar waar water uit de bergen sijpelt, zijn groene oases met dadelpalmen. Voor de rest is het kaal met slechts hier en daar een paar struiken, én bomen met geiten die zich tegoed doen aan de groene bladeren. Hoe hoger we komen, hoe mooier het uitzicht: puntige bergtoppen, diepe canyons en omhoog gestuwde aardlagen in prachtige kleuren.
Desondanks kijkt Suleyman zorgelijk naar de wolken die in de verte ontstaan. “Yesterday, it rained a lot,” begint hij. “If it is going to rain today off-road will be no fun.” Hij wijst op de moddergeulen en plassen. Even verderop staat de weg een paar keer volledig blank. Als we er in volle vaart doorheen rijden, spuit het water hoog op. Het pad slingert omhoog en is af en toe zo steil dat de wielen spinnen. Ondertussen pakken steeds meer en steeds donkerder wolken zich boven ons samen.
Een paar dikke druppels tikken onheilspellend hard op de voorruit, maar daar blijft het voorlopig bij. Dan ineens staan we weer op de geasfalteerde weg. Suleyman is zichtbaar opgelucht, want asfalt betekent grip en doorrijden. In de verte, boven Jebel Shams, valt de regen ondertussen met bakken uit de hemel, bliksemflitsen en donders wisselen elkaar in hoog tempo af.
Gelukkig regent het maar een beperkt aantal dagen per jaar. Het is al laat als we bij ons hotel op de top van Jebel Shams aankomen. Alles is donker en het ziet er verlaten uit. Dan komt de eigenaar ons met een olielamp in zijn hand tegemoet. Hij verontschuldigt zich, door het hevige onweer van vanmiddag is de elektriciteit uitgevallen. Ze doen er alles aan om het snel te herstellen. En zo eten we die avond bij kaarslicht en zoek ik in het schijnsel van mijn zaklamp mijn bed op.
Jebel Shams
De volgende ochtend gaat al vroeg de wekker. Met een reden, want Jebel Shams heet niet voor niets ‘berg van de zon’. Deze hoogste berg van Oman (3076 m) staat ook bekend om het spectaculaire uitzicht op de naastgelegen Wadi Ghul, een onmetelijk diepe kloof die ook wel de Grand Canyon van het Midden-Oosten wordt genoemd.
En niet voor niets: met verticale kliffen die tot zo’n 1300 meter de diepte in storten, grillige rotsen en prachtige kleuren, is de vergelijking treffend. Hier, op deze bijzondere plek, kun je je outdoorhart ophalen. Er zijn verschillende hikes, mountainbikeroutes en zelfs via ferrata’s mogelijk. Nicole en ik beginnen met een fietstocht, onder begeleiding van gids Pete.
Geitenspoor
Het is best pittig. De zon brandt en het pad is niet meer dan een geitenspoor. Het is hier zo leeg, dat ik me bijna alleen op de wereld waan. Tot we de weg kruisen en drie jongetjes aan de kant zien zitten, onberispelijk in hun witte dishdasha’s, kumah op het hoofd. In de verste verte is geen huis te bekennen. Waarom zitten ze daar, vraag ik aan Pete.
“They live over there, in a small farm and are waiting for the schoolbus. Look, there it comes.” Over de onverharde weg komt een oude landcruiser aangehobbeld. Als de jongens instappen, draait een zich nog even om, hij lacht en zwaait naar ons. Dan rijden ze weg, een dikke stofwolk achter zich.
Later op de dag zoeken we de koelte van de canyon op, waar dankzij de regen van gisteren volop water stroomt. Het is er groen met ook hier weer veel dadelpalmen. Ineens horen we heldere stemmen.
Een paar kinderen spelen in het water, twee vrouwen doen de was in de rivier. Als ze ons zien, gebaren ze ons naar ze toe te komen. De jongste van de twee vrouwen spreekt zeer goed Engels, geleerd op school dankzij het onderwijsprogramma van sultan Qaboos, vertelt ze trots. “You want to see my house?” vraagt ze dan. Ook dat is Oman, de gastvrijheid en vriendelijkheid van de mensen.
We kunnen niet weigeren en lopen met haar mee. Al snel zitten we met zo’n zes vrouwen op een kleed op de binnenplaats en krijgen we koffie met kardemom en kaneel, en dadels aangeboden. Terwijl we nieuwsgierige vragen beantwoorden, komen er ineens drie meisjes aan. Ze zijn net afgezet met de schoolbus. ‘Hello, how are you!’ groeten ze ons in perfect Engels, terwijl wij in ons beste Arabisch ‘Salam aleikum’ zeggen.
Al ‘Abriyeen
Op weg naar Jebel Akhdar, ook wel de groene berg genaamd, maken we een tussenstop bij Al ‘Abriyeen. Een eeuwenoud dorpje dat tegen de bergwand ligt en omringd wordt door duizenden dadelpalmen. Maar ook papaja’s, groene mango’s, citroenen en granaatappels groeien hier, dankzij de bron die hoger in de bergen ontspringt en via een vernuftig irrigatiesysteem zijn weg naar het dorp vindt.
We slenteren door de smalle straatjes, over trappen en langs dikke, oude houten deuren. Vanuit een raam kijkt een kat op ons neer, een jongen op een ezel, volgeladen met balen gras, schiet voorbij. De tijd lijkt hier bijna stil te staan, tot we een oude man zien zitten met een mobiel aan zijn oor.
Het schemert al als we bij de top van Jebel Akhdar aankomen. Hier gaan we kamperen, vrij kamperen, want dat mag bijna overal in Oman; de Omani doen dat zelf ook veelvuldig. Het is even zoeken naar een mooi, vlak plekje, maar uiteindelijk vinden we er een, mét het mooiste uitzicht. Niet snel daarna staat de tent en sprokkelen we hout voor een vuur.
Na het eten is iedereen moe en stil en kruipen we al vroeg in onze slaapzakken. De zon piept net boven de horizon als ik de volgende ochtend de tent open rits. Meteen word ik weer geraakt door het overweldigende uitzicht over het ruige landschap: de bergen, de rotsformaties en de immense diepte. Maar lang kan ik er niet van genieten, we moeten verder, het is vrijdagochtend, tijd voor de wekelijkse geitenmarkt in Nizwa.
Daar is het een drukte van jewelste, handelaren met koeien en geiten lopen rond in een soort arena. Langs de kant kijken potentiële kopers met een keurende blik toe, overal hoor je geroezemoes en opgewonden stemmen. Dan heeft een handelaar beet; een man wenkt hem en bekijkt zijn geit van top tot teen, er wordt gepraat en met een simpel handjeklap beklinken ze de koop.
Bij de laatste benzinepomp laten we lucht uit de banden lopen en doen we de laatste inkopen. Dan zijn we klaar om de woestijn in te gaan. Voor ons liggen de goudgele zandduinen, sommige tot wel tweehonderd meter hoog. De weg is niet meer dan een spoor in het zand, dat op sommige plaatsen al half is dichtgewaaid. Een paar kamelen staren ons wazig aan als we voorbijrijden. Na een tijdje zien we alleen nog maar zandduinen, zover het oog reikt. Enorme glooiende monsters, die naarmate de dag vordert en de temperatuur stijgt van goudgeel naar oranjerood kleuren.
Het zelf rijden in de 4wd is super, ik waan me in de Parijs-Dakar, tot ik ineens op de top van een hoge zandduin sta. ‘Now what?’ vraag ik, terwijl ik naar de afgrond voor me kijk. Suleyman lacht. “In first gear and slowly over the edge. No stopping or steering!” Ik kijk hem aan. “Or do you want to tumble down?” Ik doe wat Suleyman zegt en laat de auto langzaam naar de rand rollen.
Het enige wat ik zie, is een gapend gat. Dan helt de auto voorover en rij ik voor mijn gevoel loodrecht naar beneden. In een reflex pak ik het stuur steviger beet en meteen voel ik de auto schuiven. “No steering!” zegt Suleyman streng. Ik geef me over en laat de auto zijn werk doen. Geleidelijk aan wordt de helling minder steil en dan staan we beneden. De adrenaline giert door mijn lijf. “One more time?” vraag ik.
Een activiteit die je in de zandduinen gedaan moet hebben, is zandboarden. Dus sta ik nu weer boven op een duin, ditmaal met een board onder mijn arm. Ik klem mijn voeten onder de banden en ga klaarstaan. Even een beetje prikken en dan begin ik te glijden, steeds harder en recht naar beneden tot ik vanzelf stop. Enthousiast begin ik weer aan de klim naar boven voor nog een keer, maar dat valt tegen. Van elke twee stappen die ik zet, glij ik er net zo hard weer één naar beneden. Dan komt er een jeep aanrijden, met nog meer sandboarders. Ik zwaai en mag een aantal keer met ze mee naar boven rijden.
Terwijl de zon langzaam zakt, zetten we onze tent op. Het waait zachtjes, de wind is warm, net als het zand. In de verte komt een dik wolkendek aandrijven. “No sunset today,” zegt Suleyman. Maar dat mag de pret niet drukken. Overnachten in de woestijn, met zijn stilte en eindeloze leegte is op zich al een enorme ervaring. Pas later op de avond, als ons vuur al bijna is gedoofd, klaart het op en zien we toch nog ontelbaar veel sterren en sterrennevels.
Ras el Jinz
Het einde van onze reis nadert. We hebben nog één bijzondere bestemming op ons programma staan: Ras al Jinz. Oman kent een eindeloos lange, ongerepte kustlijn en hier komen het hele jaar door zeeschildpadden om eieren te leggen. Het is nog donker als Nicole en ik naar de zee lopen. Aan de horizon kleurt de hemel en we vragen ons af of we nog op tijd zijn om de schildpadden te zien.
We hebben geluk en zien meteen een schildpad. En nog een, en nog een en daar, in de branding, nog een. De immens grote beesten bewegen zich moeizaam over het zand, een spoor dat lijkt op dat van een tractorband achter zich latend. Een voor een verdwijnen ze weer in zee.
De laatste is traag, ze rust regel-matig even uit. Ruim honderd eieren leggen is ook geen sinecure. Dan bereikt ook zij de branding en verdwijnt in de golven, terug in haar veilige omgeving. Want het leven van een zeeschildpad is vol gevaren. Van de duizend eieren die gelegd worden, halen slechts twee of drie het tot volwassen dier.
Vele worden niet eens geboren: het nest ligt onder de vloedlijn waardoor de eieren ‘verdrinken’ of het wordt leeggeroofd. Komen de eieren uit, dan begint de gevaarlijke tocht naar de zee, en ook daar schuilen nog de nodige gevaren. We dwalen nog wat over het strand, langs de tientallen kuilen en hopen zand. Her en der liggen stukjes eierschaal; eieren die al zijn uitgekomen. Dan staan we ineens bij een geplunderd nest vol stukgebeten eieren en tientallen poot-afdrukken van een vos rondom.
Even verderop is de natuur nog wreder, een nest met allemaal gedode diertjes. Dan zie ik vanuit mijn ooghoek iets bewegen, iets kleins. Een schildpadje! Verwoed klautert het over het zand, zijn kopje opgeheven.
Boven ons horen we meeuwen schreeuwen. O nee, dat gaat niet gebeuren. Langzaam lopen we met het diertje mee, net zolang tot het in de branding is. Een golf spoelt over het beestje heen en het tuimelt in het rond. Verdwaasd blijft het zitt en, dan komt de volgende golf en verdwijnt het in zee. Voorlopig gered!
Deze reportage is gepubliceerd in 360º magazine van Bever.
Tekst: Yvonne Dudock – Beeld: Nicole Franken
Pingback: Het geheim van het Midden-Oosten - Nomad & Villager
Super leuk en wat een prachtige foto’s!
Dank je wel. Het is ook een prachtig land.
Pingback: Een verrassend sultanaat - Nomad & Villager
Wat een geweldige foto’s. Bijzondere reis!
Dank je wel!