Devil’s Garden, het paradijs van Risnjak

Aantal keer bekeken:92

Begrijp me niet verkeerd, ik houd van water; het maakt niet uit of dat nou de zee, een rivier of meer is. Elk water brengt me in vervoering. Ik houd ook van bossen. Al die tinten groen, de geuren, de dieren. En dan heb ik het nog niet eens over de verschillende seizoenen die een bos steeds weer een nieuw uiterlijk geven. Van bergen houd ik ook; het ruige, het onvoorspelbare en je zo nietig voelen tussen die reuzen.

Risnjak – Maar het meest houd ik van buiten zijn en sportieve activiteiten ondernemen, bij voorkeur in prachtige natuur. Hier, dichtbij, in het westen van Kroatië, ligt een paradijs dat al mijn liefdes combineert: Risnjak.

Risnjak

In dit paradijs ligt een kajak op de oever van de Risnjak. De kajak is voor mij. Het water is verraderlijk rimpelloos, koud en kristalhelder. Verderop, weet ik, wachten de stroomversnellingen. Het is al een hele tijd geleden dat ik heb geraft. En dat was in een boot. Met zo’n acht mensen.

Vandaag moet ik het alleen doen. ‘Het water staat hoog, goed voor wat stevige rapids,’ zegt riviergids Goran Pernjak enthousiast, terwijl ik mijn zenuwen probeer te onderdrukken. Langzaam peddel ik over de Kupa, omringd door bomen die tot aan het water reiken.

Kupa Kroatië Risnjak

Bronnen van Kroatië

Nog geen tien kilometer stroomopwaarts ligt de oorsprong van deze rivier, een van de grootste en krachtigste bronnen van Kroatië. ‘Via twee verticale kanalen van zo’n 86 en 57 meter diep ontspringt het water uit het karstgesteente,’ vertelt Goran.

Op het water zijn, midden in de ongerepte natuur, is voor Goran de ultieme vrijheid, en ik ben het roerend met hem eens. De rust die hier heerst, al dat groen en alleen al het gezang van de vogels; het is idyllisch en van mijn eerdere zenuwen zijn is geen spoor meer te bekennen.

Witschuimend water

Althans, tot de rivier ineens smaller wordt en de begroeiing plaats maakt voor grijze rotsen waar witschuimend water met kracht tussendoor stroomt. ‘Vanaf hier begint het serieuze werk,’ zegt Goran. ‘Klaar?’ Met een grote glimlach zet hij aan en verdwijnt in de stroomversnelling. Er zit niets anders op dan te volgen, maar mijn kajak gaat zijn zijn eigen weghoe verwoed ik ook probeer bij te sturen.

Stuiterend op de golven schampt de kajak een rots die half onder water ligt en een seconde ben ik uit balans. Ik raak nog een rots, schiet weer door en duik vervolgens bijna een meter naar beneden. De punt van de kajak verdwijnt even onder water om er net zo snel weer uit tevoorschijn te komen. En dan, dan is het voorbij en is alles weer even lieflijk als daarvoor.

Gorski-Kotarplateau

‘Alles oké?’ vraagt Goran. Ik kan alleen maar knikken, terwijl de adrenaline door mijn lijf giert. Ik kijk achterom en een euforisch gevoel maakt zich van me meester. Ik kan het, in mijn eentje, in een kajak.

Gorski-Kotarplateau kroatië

Net buiten Risnjak, dat op het Gorski-Kotarplateau ligt, is de natuur nog steeds van een adembenemende schoonheid. Dorpjes, akkers, eindeloze bossen en een aantal meren wisselen elkaar af. En waar je ook bent, steeds heb je zicht op de grijswitte rotsen van de Veliki Risnjak, de hoogste bergtop in de omgeving.

Van Lepenica naar Bajer

Zo ook vanaf het terras waar ik een dag later met Bojan Šenkinc zit na een mountainbiketocht van Lepenica naar Bajer. Als fietsliefhebber en -gids kent Bojan het gebied op zijn duimpje, maar hij blijkt ook een begenadigd verhalenverteller. Terwijl we een blueberry strudel eten, de lokale specialiteit, vertelt hij over de Romeinen die deze regio rond de tweede eeuw voor Christus willen inlijven.

‘Ze willen hun rijk verder uitbreiden en zien dit als de poort naar het oosten van Europa. Dus beginnen ze met de aanleg van een weg waar het leger en materieel over vervoerd kan worden. Het wordt echter een groot fiasco. De natuur in Risnjak is te onherbergzaam en ondoordringbaar, er wonen nauwelijks mensen en des te meer wilde dieren. En dan is er nog het weer dat regelmatig noodlottig toeslaat.

Devil’s Garden

Hortus Diabolicus, of Devil’s Garden, noemen ze dit gebied ze laten het ver links liggen.’ Ruim 2200 jaar later is er veel veranderd, er zijn wegen en meer mensen, maar het klimaat is soms nog even onvoorspelbaar en verwoestend. Daar kom ik de volgende ochtend achter als we een biketrail door de bossen van Risnjak volgen.

Delen van het bos staan vol vreemde, misvormde bomen zonder toppen, met afgebroken takken of takken die juist net níet zijn afgebroken en verminkt weer verder groeien. ‘In het voorjaar van 2014 woedde hier een heftige ijzelstorm,’ legt Bojan uit. ‘Een vijftien centimeter dikke ijslaag zette zich af op de bomen, die veelal bezweken onder het enorme gewicht. Hele stukken bos zijn zwaar beschadigd, nu pas zie je dat de natuur zich langzaam herstelt.’

Razloge

In schril contrast met de verwoeste natuur is het verstilde dorpje Razloge, dat bijna naast de bron van de Kupa ligt en de enige plek in het natuurpark is waar wonen is toegestaan. Hoewel de meeste bezoekers het links laten liggen, wandel ik door de enige straat die het dorpje rijk is.

Het lijkt uitgestorven tot ik vanaf de kleine begraafplaats achter het kerkje vrouwenstemmen hoor. Iets verderop, in de tuin van een houten huis, staat een oude man, leunend op een zeis. ‘Dober dan,’ groet ik vriendelijk. Hij glimlacht en zwaait naar me. ‘Rakija?’ vraagt hij.

Spookstad

En zo zit ik even later aan een grote houten tafel in zijn achtertuin in de laatste zonnestralen van die dag aan de borrel. Ik ben op bezoek bij Mirko en zijn vrouw Jelka. Omdat zij geen andere taal dan het Kroatisch beheersen, gaat de rest van de conversatie met handen en voeten.

Ik leer dat hun vier kinderen zijn weggetrokken naar de stad, om te studeren en te werken, net als de kinderen van de andere dorpsbewoners. Nieuwe bewoners komen er niet en over tien, twintig jaar zal het langzaam vergaan tot een spookdorpje. Desondanks willen Mirko en Jelka niet weg. Hier willen ze oud worden. Mirko pakt de fles met zijn zelfgestookte rakija en vult mijn glas bij en we heffen het glas op het goede leven: živjel

Veliki Risnjak Kroatië

Veliki Risnjak

Al dagen lonkt de top van de Veliki Risnjak, de beklimming daarvan is mijn ultieme doel van deze reis. Samen met gids Martina Vranic loop ik over de trail dwars door het bos, dat voornamelijk uit kaarsrechte en hoge beukenbomen bestaat, terwijl de bodem bedekt is met rotsen en keien in allerlei maten en vormen.

Hoe hoger we komen, hoe smaller en steiler het pad wordt. Hier geen telefoon, werk of andere afleiding. Alleen ik en de berg. Een laag gegrom, ver weg. Martina stopt en we kijken om ons heen, maar zien niets. Weer gegrom. ‘Dat is een beer, misschien wel met een jong. Flink stampen en hard praten, dat schrikt het dier af,’ zegt ze luid.

Beren

‘Van nature zijn beren schuw en maken zich uit de voeten als ze een mens zien. Maar een berin met een jong, dat is een ander verhaal, ze doet alles om haar kleintje te beschermen.’ De beer komen we gelukkig niet tegen, wel een paar berggeiten die vanuit de struiken opeens het pad overschieten.

Na een paar uur bereiken we de berghut Schlosser, die op een plateau net onder de top ligt. Vanaf hier is het nog zo’n honderd hoogtemeters, maar of we die vandaag halen betwijfel ik. Aan de andere kant van de berg hangt een gitzwarte lucht die langzaam dichterbij komt. Een uur later zitten we binnen, met een glas wijn en een bord pasta.

Sloveense Alpen

Vanuit het raam zie ik hoe de wolken tegen de berg opkruipen en hem in een dikke nevel hullen. Nu de zonsondergang geen optie meer is, zet ik mijn zinnen op de zonsopkomst. Het schemert nog als de volgende ochtend de wekker gaat. Stappend van steen naar steen, soms op handen en voeten, klauter ik naar boven.

Sloveense Alpen Kroatië

Het weer is ons gunstig gezind, de hemel is prachtig blauw en zodra de zon boven de horizon komt, kleuren de bergen om me heen in het zachte licht van bijna donkerblauw naar prachtig groen. 360º kijk ik om me heen: heel in de verte, in het noorden, liggen de uitlopers van de Sloveense Alpen, in het zuiden zijn de contouren van de kust en het eiland Krk te zien.

Hier in Risnjak heerst rust. De Romeinen hadden de tijd moeten nemen om hun Devil’s Garden te ontdekken, dan hadden ze het net als ik misschien ook in hun hart gesloten.

Tekst: Yvonne Dudock – Beeld: Nicole Franken

 

Risnjak wetenswaardigheden:

  • In natuurpark Risnjak leven onder meer de lynx, de bruine beer en de wolf.
  • Door haar ligging heeft Risnjak een eigen microklimaat.
  • Op de bergtoppen ligt er ’s winters vijf maanden sneeuw tot vier meter dik.
  • In Risnjak zijn diverse trails voor beginners en gevorderden.
  • Kajakken of raften op de Kupa.
  • In het park liggen diverse mountainbikeroutes.
  • Op de Veliki Risnjak kun je overnachten in de Schlossers Hut.
  • Croatia Airlines vliegt dagelijks in twee uur van Schiphol naar Zagreb.

Meer voormalig Joegoslavië? Lees ook:

 

 

Share at:

Anderen lazen ook

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *